De mens maakt van de kat een mens Ik ben, ik ben, wat jij niet ziet - deel 1

Mensen en katten, al eeuwen leven we samen. En toch maakt de mens, een mens van de kat. En kan klaarblijkelijk nog moeilijk de kat in de kat zien. In de komende weken wil ik een serie schrijven met deze titel. Hierin wil ik wat gedragingen van katten nader verklaren. Zaken waar mensen moeite mee hebben, maar volkomen normaal zijn voor de kat. Of zaken die onbedoeld door de mens zijn aangeleerd aan de kat en intussen last hebben van dit aangeleerde gedrag. Of misschien zaken waarvan je het bestaan niet eens wist.

Ik ruik, ik ruik, wat jij niet ruikt…. Onzindelijkheid door de kattenbak

In een van mijn consulten vertelde een cliënt me, dat de kat expres op een andere plek ging plassen dan op de kattenbak, gewoon om de boel voor de gek te houden…. Ik kan me helemaal voorstellen dat zoiets gedacht wordt. De mens bedenkt de motivatie van de kat vanuit menselijke benadering en niet vanuit de motivatie van de kat zelf. Dit is normaal en er is totaal niets vreemds aan. Ik kan je zelfs vertellen dat de kat in veel van de gevallen inderdaad expres naast de bak gaat plassen (of poepen)! Maar dan om je iets te vertellen, en niet om de boel voor de gek te houden. Katten hebben wat de kattenbak betreft totaal geen humor of sarcasme in hun ‘gedachtenrepertoire’ en zijn niet bezig met ‘hun mens’ op het moment dat zij een ander plekje zoeken om te plassen.

In de natuur

Plassen is iets anders dan sproeien. Vaak is hier wat verwarring over. Plassen is het legen van de blaas op een horizontale ondergrond. Sproeien is het markeren van een (meestal) verticale achtergrond door middel van een vetachtige vloeistof, welke veel sterker ruikt dan urine. Het markeren tegen een verticale achtergrond is bedoeld als communicatiemiddel naar andere katten toe.
DSC00150

In de natuur zal een kat plassen op een plaats welke privacy biedt en heel licht naar urine ruikt. Wanneer de plaats sterker naar urine gaat ruiken zal de kat een andere plaats gaan zoeken om te gaan plassen. En wel om het volgende; Katten in het wild hebben altijd in lichte mate parasieten bij zich. Deze krijgen ze binnen door het eten van prooidieren en voedselresten en worden weer uitgescheiden door te poepen en te plassen. Wanneer een plaats nog licht naar urine ruikt, zal een kat hier naar terugkeren en in hier nog eens plassen. Maar wanneer de plek sterk naar urine ruikt, betekent dit voor de kat dat er veel parasieten aanwezig zijn en deze zoekt vervolgens een andere plaats.

De plasplaats is altijd ver verwijderd van de plaats waar geslapen gegeten wordt. Nog steeds om parasitaire besmetting te voorkomen. Een plasplaats is nooit overdekt. En een plasplaats bestaat voornamelijk uit droog zand waarin een kuiltje gegraven wordt en na het plassen weer dicht gegraven wordt.
En poepen wordt liever op een andere plaats gedaan dan waar geplast wordt. In huisWanneer we deze wetenschap vertalen naar onze huistijger, is er voor hem of haar eigenlijk niets veranderd. Wij als mens zijnde, zullen dan de natuur moeten nabootsen als we willen dat onze kat binnen blijft en zijn behoeften op de kattenbak moet doen.

Privacy voor een kat betekent;

  • Geen lawaai (van huishoudelijke apparaten).
  • Niet gezien worden of lastig gevallen kunnen worden door andere katten (of kleine kinderen).
  • Geen drukte van langslopende benen.
  • Een eigen persoonlijke kattenbak.

De evolutie bij katten heeft er nog lang niet voor gezorgd dat wanneer er geen of nauwelijks parasieten aanwezig zijn, er gewoon op een sterk vervuilde plaats geplast kan worden. De tranentrekkende urinelucht alleen al is een reden om een andere plaats te gaan zoeken. Dit betekent voor een kat dat de kattenbak schoon moet zijn. Wanneer wij als mens geen urine ruiken, zal er voor de kat nog een lichte urinegeur zijn in de kattenbak.

Een schone kattenbak houdt in;

  • Een laagje van ong. 3 cm parfumvrij klontvormend grit (komt voor de kat het meest overeen met droog zand)
  • Twee maal daags verwijderen van klontjes urine en poep
  • Een maal per week volledig schoonmaken met soda
  • Hierna weer nieuw parfumvrij grit.

Het gebruik van parfumhoudend grit of schoonmaakmiddel kan voor de kat een reden zijn om een andere plasplaats te gaan zoeken. Ook het gebruik van kattengrit welke niet gewaardeerd wordt door de kat (papier, hout, silicaat), kan een reden zijn om een andere plasplaats te gaan zoeken. Bovenstaande beschrijving voor een schone kattenbak is helaas op geen enkele verpakking kattengrit te vinden. Hier wordt gepleit voor zuinigheid en het niet volledig hoeven te vervangen van kattengrit, neutraliseren van geurtjes, hoog absorptievermogen etc.. Zolang er alleen maar gekeken wordt naar wat de katteneigenaren willen en niet naar wat de kat wil, blijft onzindelijkheid kattengedragsprobleem no. 1. Wanneer er ‘niet stuivend, klontvormend en makkelijk uitschepbaar echt zand’ op de markt komt als kattengrit, ben ik de eerste die het koopt.

Kattenbak met of zonder kap?

Veel mensen schaffen een kattenbak met kap en deurtje aan. Om allerlei reden is dit heel begrijpelijk. Het zien van de behoeften van een ander behoren nu eenmaal niet tot de menselijke beschaving. Dit is overigens precies waar een hond geen last van heeft en zal tot verschrikking van velen met liefde en plezier de kattenbak ontdoen van verse poepjes. Helaas zijn er katten die niet gecharmeerd zijn van een kap om het volgende;

  • Geen overzicht/controle op de omgeving
  • De ruimte om te draaien wordt beperkt door de wanden van de kap
  • De opstijgende urinelucht wordt door de kap vastgehouden

Plas-/Eet-/Slaap-/Drinkplaats

In de natuur hebben katten onbeperkte ruimte waar ze leven. Hier worden afstanden niet bepaald door een aantal meters, maar voornamelijk door geuren. Zo zal een kat nooit in de buurt van zijn plasplaats slapen, eten of drinken. Binnenshuis zijn er allerlei beperkingen door muren en deuren. En vaak heeft de kat zijn eigen kamer of ruimte in huis waarin alles moet gebeuren. Gevolg hiervan is mogelijk dat wanneer slaap of etensbakjes te dicht in de buurt van de kattenbak staan, de kat een andere plasplaats gaat zoeken. En als laatste zijn er ook katten die niet in dezelfde bak willen poepen als in welke ze plassen. Kattenfamilies hebben ook graag meerdere kattenbakken. Vooralsnog wordt uitgegaan hetzelfde aantal kattenbakken als katten + 1 extra kattenbak.

Medisch

Wanneer de kat nier- of blaasproblemen heeft, komt het vaak voor dat deze buiten de kattenbak gaat plassen. Wanneer dit kleine plasjes zijn met misschien een zichtbaar spoortje bloed, is het raadzaam zo snel mogelijk naar de dierenarts te gaan. Dit kan namelijk duiden op een blaasontsteking of blaasgruis. Of wanneer er hele grote plassen gedaan worden kan dit weer duiden op nierfalen. Vers gevangen urine moet binnen 4 uur op kweek staan bij de dierenarts voor een betrouwbare uitslag.